[[{"content_id":248733,"content_number":0,"portal_id":2,"lang_id":"fa","content_title":"\" هزینه فرهنگی بخش اول\"","content_rtitr":"","content_short_title":null,"content_summary":"نویسنده : دکتر علیرضا صالحی","content_summary_fill":1,"content_body":"" هزینه فرهنگی بخش اول"\r\nبرپایه باور بسیاری ، کارها و فعالیتهای فرهنگی در زمره فعالیت های هزینه بر به شمار می آیند ، اما این موضوع شامل همه فعالیت ها و عرصه های فرهنگی نمی شود . بسیاری از فعالیتهای فرهنگی تنها انگیزه و اراده می طلبد و هزینه ای در پی ندارد . در زمینه فعالیت های هزینه بر فرهنگی هم دو نگاه می تواند و جود داشته باشد که در زیر به آنها می پردازیم .\r\nنگاه اول : بخش های فرهنگی تنها هزینه بری دارند و خیلی از این هزینه ها بازخوردهای معین و مشخصی در فرآیند های اداری و اجتماعی ندارند.\r\nنگاه دوم : آنچه را که در بخش های فرهنگی هزینه می کنیم را هرگز نباید هزینه  به شمار آورد ؛ بلکه نوعی سرمایه گذاری است که در آینده ما را از بسیاری هزینه ها و پرداخت های گزاف دیگر بی نیاز می سازد .\r\nدر سازمانهایی که از نگاه اول برخوردار ند رخ دادهایی به ترتیب زیر را شاهد هستیم :\r\n1- هرگاه که قرار است برای بخش های فرهنگی هزینه ای شود ، چون اراده و انگیزه ای وجود ندارد ، پرداخت این هزینه ها معمولا با تاخیر ، بی میلی و پس از گذر از مسیرهای پر پیچ و خم اداری صورت می گیرد .\r\n2-اگر در سازمان ها ، بودجه ای برای هزینه های فرهنگی پیش بینی شده باشد ، اختصاص این بودجه در اولویت آخر قرار دارد؛ به شرطی که در دیگر بخش ها و حوزه ها کمبودی وجود نداشته باشد ، با هزار منت ، پرداختی هم برای فعالیتهای فرهنگی انجام می شود .\r\n3-در سازمانهایی هم که بودجه ای برای فعالیتهای فرهنگی پیش بینی نشده ، تا ضرورت و اجباری برای بخش فرهنگی پیش نیاید ، پرداختی صورت نمی گیرد .\r\n4-در این گونه سازمان ها کارکنان بخش فرهنگی ، از پایین ترین مرتبه و جایگاه اداری برخوردارند .\r\n5-در این گونه سازمانها ، بی مصرف ترین و ضعیف ترین افراد در بخش فرهنگی به کار گرفته می شوند .\r\n6-نگاه مدیران و کارکنان سازمان به متصدیان بخش فرهنگی ، نگاهی تحقیر آمیز و گاه طلب کارانه است . \r\n7-کارکنان بخش فرهنگی ، براساس نگاه موجود ، در وقت ضرورت ، در بخش های مختلف اداری به کار گرفته می شوند ، هر جا نیرو کم است ، اولین نگاه به سوی کارکنان بخش فرهنگی متمایل می شود .\r\nدر سازمان هایی که هزینه های فرهنگی را نوعی سرمایه گذاری تلقی می کنند نیز آثاری مشاهده می شود که مهمترین آنها به ترتیب زیر است :\r\n1- مدیران و کارکنان فرهنگی از جایگاه ویژه ای برخوردارند ، در همه سیاست گذاری ها و برنامه ریزی های سازمانی ، ضرورت و حضور و بهره مندی از اندیشه و تفکر آنان احساس می شود .\r\n2-برپایه یک برنامه ریزی منسجم ، دقیق و مبتنی بر نیازهای فرهنگی ، بودجه مورد نیاز پیش بینی و در مراحل مختلف بی هیچ دغدغه ای ، پرداخت می شود .\r\n3-در مواقع ضروری ، هیچ دست درازی به بودجه فرهنگی صورت نمی گیرد و سعی می شود ، کاستی ها از محل های بودجه ای دیگر تامین شود .\r\n4-کارگزاران بخش فرهنگی ، در زمره فعال ترین و کارآمد ترین نیروهای مجموعه به حساب می آیند و همواره مورد احترام ویژه قرار می گیرند .\r\n5-کارگزاران دیگر بخش های سازمانی ، بخش مهمی از عملکرد مطلوب سازمانی خود را ، مدیون فعالیتها و تلاشهای بخش فرهنگی می دانند .\r\nمتاسفانه در کشورما در یک نگاه کلان و کلی به بخش عمده ای از سازمانها ، نهاد ها و ... متوجه می شویم که آنچه در نگرش غالب مدیران این مجموعه ها دیده می شود ، مبتنی بر نگاه اول است . \r\nدر این زمینه برای روشن شدن هر چه بیشتر مطلب ، سازمانها را از منظر ماموریتهای سازمانی و نسبت آنها با مقوله فرهنگ ، در قالب های گوناگونی ، شامل گروه های زیر ، طبقه بندی نماییم .\r\n1- دستگاه هایی که جوهره اصلی فعالیت و ماموریت ذاتی آنها ، گسترش و تعمیق مبانی فرهنگی ، در ابعاد جلوه های گوناگون آن است مانند : وزارت فرهنگی و ارشاد اسلامی\r\n2-دستگاه های علمی ، آموزشی و پژوهشی که فرهنگ مقصد اصلی و زیر بنای اساسی ، سایر ماموریتها و فعالیت های آنهاست . در این دستگاه ها توسعه علم ، آموزش و پژوهش زمانی به تحقق می رسد که بسترهای فرهنگی به خوبی فراهم شده باشد . دانشگاه ها و کلیه مراکز علمی و آموزشی کشور در این بخش قرار می گیرند .\r\n3-دستگاه های فرهنگی با ماموریت های ویژه در عرصه های تبلیغی ، رسانه ای ، دینی ، ادبی ، هنری ، اجتماعی ، ملی مانند : سازمان تبلیغات اسلامی ، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی ، صدا و سیما ، حوزه های علمیه ، فرهنگستان ها ، بنیاد های فرهنگی ... ، مجمع جهانی اهل سنت ، مرکز جهانی تقویت مذاهب ، مرکز جهانی علوم اسلامی و ... \r\n4-دستگاه هایی که یا ماموریت ویژه آنها برآوردن نیاز ها و امکانات زیستی و رفاهی مردم است ولی در این مسیر ، در سیاستگذاری ها و برنامه ریزی های خود باید پیوست فرهنگی داشته باشند و فعالیت های خود را با معیارها و هنجارها ی فرهنگی منطبق نمایند . در این گروه دستگاه هایی ، نظیر وزارت راه و شهرسازی ، وزارت صنعت و معدن کشور ، تجارت ، وزارت کار و رفاه اجتماعی ...\r\n5-سایر دستگاه های حقوقی ، سیاسی ، امنیتی ، اطلاعاتی ، نظیر وزارت کار ، وزارت کشور ، وزارت اطلاعات ، قوه قضائیه ، وزارت کشور و ... که در تحقق اهدافشان توجه به معیارها و مبانی فرهنگی باید در اولویت قرارگیرد .\r\nبا توجه به تقسیم بندی صورت گرفته ، نظر می رسد که مجموعه دستگاه ها ،  ماموریت ها و رویکرد های گوناگون را می توان به دو بخش کلی تقسیم کرد :\r\nالف : دستگاه های فرهنگ ساز : وظیفه ایجاد و پرورش و نهادینه سازی مبانی فرهنگی را بر عهده دارند مانند وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ، دستگاه ها و مراکز علمی و آموزشی  کشور ... و همه دستگاه هایی که در بند (1-3) قرار می گیرند .\r\nب : دستگاه های فرهنگ پرداز : دستگاه هایی که در بندهای (4 و 5 ) از آنها نام بردیم دستگاه های فرهنگ پرداز هستند . یعنی در ماموریت هایشان باید به هنجارها و مبانی فرهنگی توجه کرده و در امور گوناگون پردازش نمایند .\r\nشاید بتوان میزان انتظار فرهنگی برخی دستگاه های فرهنگ پرداز ، که وظیفه مستقیم در فرهنگ سازی ندارند ، و وظایفشان به گونه ای پردازشی ، پیوستی و غیر مستقیم است را کاهش داد ، اما در فعالیتهای فرهنگی دستگاه هایی مانند دانشگاه ها که وظیفه مستقیم در فرهنگ سازی دارند را چگونه می توان نادیده گرفت و نسبت به مسائل فرهنگی آنها حساسیت نداشت و عملکرد آنها را در این بخش در نظر نیاورد . \r\nدر بخش های آینده این گفتار بر آنیم تا با تقسیم بندی فعالیت های فرهنگی دانشگاه ها در ذیل دو عنوان فعالیتهای هزینه محور و فعالیت های انگیزه و اراده محور ، و تحلیل آنها موضوع مهم هزینه فرهنگی پی بگیریم .\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n ","content_html":"

\" هزینه فرهنگی بخش اول\"<\/span><\/b><\/p>

<\/b><\/p><\/b>\n

برپایه باور بسیاری ، کارها و فعالیتهای فرهنگی در زمره فعالیت های هزینه بر به شمار می آیند ، اما این موضوع شامل همه فعالیت ها و عرصه های فرهنگی نمی شود . بسیاری از فعالیتهای فرهنگی تنها انگیزه و اراده می طلبد و هزینه ای در پی ندارد . در زمینه فعالیت های هزینه بر فرهنگی هم دو نگاه می تواند و جود داشته باشد که در زیر به آنها می پردازیم .<\/span><\/p>\n

نگاه اول :<\/span><\/b> بخش های فرهنگی تنها هزینه بری دارند و خیلی از این هزینه ها بازخوردهای معین و مشخصی در فرآیند های اداری و اجتماعی ندارند.<\/span><\/p>\n

نگاه دوم :<\/span><\/b> آنچه را که در بخش های فرهنگی هزینه می کنیم را هرگز نباید<\/span>هزینه  <\/span>به شمار آورد ؛ بلکه نوعی سرمایه گذاری است که در آینده ما را از بسیاری هزینه ها و پرداخت های گزاف دیگر بی نیاز می سازد .<\/span><\/p>\n

در سازمانهایی که از نگاه اول برخوردار ند رخ دادهایی به ترتیب زیر را شاهد هستیم :<\/span><\/b><\/p>

<\/b><\/p><\/b>\n

1-<\/font><\/span><\/span>هرگاه که قرار است برای بخش های فرهنگی هزینه ای شود ، چون اراده و انگیزه ای وجود ندارد ، پرداخت این هزینه ها معمولا با تاخیر ، بی میلی و پس از گذر از مسیرهای پر پیچ و خم اداری صورت می گیرد .<\/span><\/span><\/p>\n

2-<\/span><\/span><\/font>اگر در سازمان ها ، بودجه ای برای هزینه های فرهنگی پیش بینی شده باشد ، اختصاص این بودجه در اولویت آخر قرار دارد؛ به شرطی که در دیگر بخش ها و حوزه ها کمبودی وجود نداشته باشد ، با هزار منت ، پرداختی هم برای فعالیتهای فرهنگی انجام می شود .<\/span><\/span><\/p>\n

3-<\/span><\/span><\/font>در سازمانهایی هم که بودجه ای برای فعالیتهای فرهنگی پیش بینی نشده ، تا ضرورت و اجباری برای بخش فرهنگی پیش نیاید ، پرداختی صورت نمی گیرد .<\/span><\/span><\/p>\n

4-<\/span><\/span><\/font>در این گونه سازمان ها کارکنان بخش فرهنگی ، از پایین ترین مرتبه و جایگاه اداری برخوردارند .<\/span><\/span><\/p>\n

5-<\/span><\/span><\/font>در این گونه سازمانها ، بی مصرف ترین و ضعیف ترین افراد در بخش فرهنگی به کار گرفته می شوند .<\/span><\/span><\/p>\n

6-<\/span><\/span><\/font>نگاه مدیران و کارکنان سازمان به متصدیان بخش فرهنگی ، نگاهی تحقیر آمیز و گاه طلب کارانه است . <\/span><\/span><\/p>\n

7-<\/span><\/span><\/font>کارکنان بخش فرهنگی ، براساس نگاه موجود ، در وقت ضرورت ، در بخش های مختلف اداری به کار گرفته می شوند ، هر جا نیرو کم است ، اولین نگاه به سوی کارکنان بخش فرهنگی متمایل می شود .<\/span><\/span><\/p>\n

در سازمان هایی که هزینه های فرهنگی را نوعی سرمایه گذاری تلقی می کنند نیز آثاری مشاهده می شود که مهمترین آنها به ترتیب زیر است :<\/span><\/b><\/p>

<\/b><\/p><\/b>\n

1-<\/font><\/span><\/span>مدیران و کارکنان فرهنگی از جایگاه ویژه ای برخوردارند ، در همه سیاست گذاری ها و برنامه ریزی های سازمانی ، ضرورت و حضور و بهره مندی از اندیشه و تفکر آنان احساس می شود .<\/span><\/span><\/p>\n

2-<\/span><\/span><\/font>برپایه یک برنامه ریزی منسجم ، دقیق و مبتنی بر نیازهای فرهنگی ، بودجه مورد نیاز پیش بینی و در مراحل مختلف بی هیچ دغدغه ای ، پرداخت می شود .<\/span><\/span><\/p>\n

3-<\/span><\/span><\/font>در مواقع ضروری ، هیچ دست درازی به بودجه فرهنگی صورت نمی گیرد و سعی می شود ، کاستی ها از محل های بودجه ای دیگر تامین شود .<\/span><\/span><\/p>\n

4-<\/span><\/span><\/font>کارگزاران بخش فرهنگی ، در زمره فعال ترین و کارآمد ترین نیروهای مجموعه به حساب می آیند و همواره مورد احترام ویژه قرار می گیرند .<\/span><\/span><\/p>\n

5-<\/span><\/span><\/font>کارگزاران دیگر بخش های سازمانی ، بخش مهمی از عملکرد مطلوب سازمانی خود را ، مدیون فعالیتها و تلاشهای بخش فرهنگی می دانند .<\/span><\/span><\/p>\n

متاسفانه در کشورما در یک نگاه کلان و کلی به بخش عمده ای از سازمانها ، نهاد ها و ... متوجه می شویم که آنچه در نگرش غالب مدیران این مجموعه ها دیده می شود ، مبتنی بر نگاه اول<\/b> است . <\/span><\/p>\n

در این زمینه برای روشن شدن هر چه بیشتر مطلب ، سازمانها را از منظر ماموریتهای سازمانی و نسبت آنها با مقوله فرهنگ ، در قالب های گوناگونی ، شامل گروه های زیر ، طبقه بندی نماییم .<\/span><\/p>\n

1-<\/font><\/span><\/span>دستگاه هایی که جوهره اصلی فعالیت و ماموریت ذاتی آنها ، گسترش و تعمیق مبانی فرهنگی ، در ابعاد جلوه های گوناگون آن است مانند : وزارت فرهنگی و ارشاد اسلامی<\/span><\/span><\/p>\n

2-<\/span><\/span><\/font>دستگاه های علمی ، آموزشی و پژوهشی که فرهنگ مقصد اصلی و زیر بنای اساسی ، سایر ماموریتها و فعالیت های آنهاست . در این دستگاه ها توسعه علم ، آموزش و پژوهش زمانی به تحقق می رسد که بسترهای فرهنگی به خوبی فراهم شده باشد . دانشگاه ها و کلیه مراکز علمی و آموزشی کشور در این بخش قرار می گیرند .<\/span><\/span><\/p>\n

3-<\/span><\/span><\/font>دستگاه های فرهنگی با ماموریت های ویژه در عرصه های تبلیغی ، رسانه ای ، دینی ، ادبی ، هنری ، اجتماعی ، ملی مانند : سازمان تبلیغات اسلامی ، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی ، صدا و سیما ، حوزه های علمیه ، فرهنگستان ها ، بنیاد های فرهنگی ... ، مجمع جهانی اهل سنت ، مرکز جهانی تقویت مذاهب ، مرکز جهانی علوم اسلامی و ... <\/span><\/span><\/p>\n

4-<\/span><\/span><\/font>دستگاه هایی که یا ماموریت ویژه آنها برآوردن نیاز ها و امکانات زیستی و رفاهی مردم است ولی در این مسیر ، در سیاستگذاری ها و برنامه ریزی های خود باید پیوست فرهنگی داشته باشند و فعالیت های خود را با معیارها و هنجارها ی فرهنگی منطبق نمایند . در این گروه دستگاه هایی ، نظیر وزارت راه و شهرسازی ، وزارت صنعت و معدن کشور ، تجارت ، وزارت کار و رفاه اجتماعی ...<\/span><\/span><\/p>\n

5-<\/span><\/span><\/font>سایر دستگاه های حقوقی ، سیاسی ، امنیتی ، اطلاعاتی ، نظیر وزارت کار ، وزارت کشور ، وزارت اطلاعات ، قوه قضائیه ، وزارت کشور و ... که در تحقق اهدافشان توجه به معیارها و مبانی فرهنگی باید در اولویت قرارگیرد .<\/span><\/span><\/p>\n

با توجه به تقسیم بندی صورت گرفته ، نظر می رسد که مجموعه دستگاه ها ،  <\/span>ماموریت ها و رویکرد های گوناگون را می توان به دو بخش کلی تقسیم کرد :<\/span><\/p>\n

الف : دستگاه های فرهنگ ساز :<\/span><\/b> وظیفه ایجاد و پرورش و نهادینه سازی مبانی فرهنگی را بر عهده دارند مانند وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ، دستگاه ها و مراکز علمی و آموزشی  <\/span>کشور ... و همه دستگاه هایی که در بند (1-3) قرار می گیرند .<\/span><\/span><\/p>\n

ب : دستگاه های فرهنگ پرداز :<\/span><\/b> دستگاه هایی که در بندهای (4 و 5 ) از آنها نام بردیم دستگاه های فرهنگ پرداز هستند . یعنی در ماموریت هایشان باید به هنجارها و مبانی فرهنگی توجه کرده و در امور گوناگون پردازش نمایند .<\/span><\/p>\n

شاید بتوان میزان انتظار فرهنگی برخی دستگاه های فرهنگ پرداز ، که وظیفه مستقیم در فرهنگ سازی ندارند ، و وظایفشان به گونه ای پردازشی ، پیوستی و غیر مستقیم است را کاهش داد ، اما در فعالیتهای فرهنگی دستگاه هایی مانند دانشگاه ها که وظیفه مستقیم در فرهنگ سازی دارند را چگونه می توان نادیده گرفت و نسبت به مسائل فرهنگی آنها حساسیت نداشت و عملکرد آنها را در این بخش در نظر نیاورد . <\/span><\/p>\n

در بخش های آینده این گفتار بر آنیم تا با تقسیم بندی فعالیت های فرهنگی دانشگاه ها در ذیل دو عنوان فعالیتهای هزینه محور و فعالیت های انگیزه و اراده محور ، و تحلیل آنها موضوع مهم هزینه فرهنگی پی بگیریم .<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>

 <\/p>\n

<\/span><\/p>

 <\/p>\n

<\/span><\/p>

 <\/p>\n

<\/span><\/b><\/p>

 <\/b><\/p><\/b>\n

 <\/p>","content_source":"","content_url":"","content_date_start":"2015-06-13 12:12:55","content_date_event":"2015-06-13 12:12:55","content_date_event_start":null,"content_date_event_end":null,"content_show_title_slider":1,"content_date_last_edit":"2015-06-13 12:12:55","content_date_register":"2015-06-13 12:12:55","content_columns":0,"content_show_img":1,"content_show_details":0,"content_show_related_img":1,"content_show_slider":1,"content_comment":1,"content_score":0,"tag_id":0,"score_average":null,"score_count":null,"score_date_last":null,"uid":2985,"eid":0,"attach_title":null,"attaches":[{"sizes":{"150":".\/cache\/2\/attach\/201506\/2983_2797571306_150_132.webp","300":".\/cache\/2\/attach\/201506\/2983_2797571306_300_265.webp","400":".\/cache\/2\/attach\/201506\/2983_2797571306_400_353.webp","600":".\/cache\/2\/attach\/201506\/2983_2797571306_428_378.webp","900":".\/cache\/2\/attach\/201506\/2983_2797571306_428_378.webp","1200":".\/cache\/2\/attach\/201506\/2983_2797571306_428_378.webp"},"ext":"jpg","file_media":1,"token":2797571306,"files":{"original":{"url":".\/file\/2\/attach\/201506\/2983_2797571306.jpg","width":428,"height":378,"size":0}}}]}]]